Etappe 2: Atelier Zonne-energie

Kansen voor zonne-energie omgezet in concrete projecten

Het tweede Atelier vindt plaats in de in 2015 duurzaam verbouwde thuishaven van Voetbalvereniging Hoeven die met honderd zonnepanelen koploper is als het gaat om energiebesparing bij sportclubs. Om de deelnemers verder te inspireren opent dagvoorzitter Paul Vermeulen, programmamanager RO en Wonen van de Regio West-Brabant, de bijeenkomst met een interview. Hij vraagt Derk Heuting van Dhuet naar zijn achtergrond en zijn connectie met zonne-energie.

Derk Heuting: ‘Als zzp’er heb ik als doel om vanuit de onderkant van de samenleving mee te werken aan de duurzaamheidtransitie in Breda en omgeving. De ZonnewIJde, een veld met zonnepanelen in Breda, is één van de resultaten. De ontwikkelingen op gebied van zonne-energie gaan heel snel en zijn steeds slimmer in te passen in onze omgeving. Er komen ook steeds meer financiële constructies die het opwekken van zonne-energie aanmoedigen. Als het aan mij ligt komen er overal zonnepanelen; in kleding, op alle daken en als drijvende velden in de waterbekkens van de Biesbosch. Wel moeten we continu blijven nadenken over de ruimtelijke invulling van die projecten.’

Zonne-energie op de kaart
Wat de ruimtelijke vraagstukken rondom zonne-energie inhouden, licht Taco Kuijers van Ruimtelijk Strategisch ontwerpbureau POSAD toe: Zonne-energie kent beperkingen, denk aan wet- en regelgeving met betrekking tot ecologische zones en monumentale gebouwen, en rijksbescherming van het stad- of dorpsgezicht. Zonder rekening te houden met de beperkingen, kan zonne-energie verwerkt in infrastructuur en uitgewerkt in grootschalige en kleinschalige projecten ons 24 PJ opleveren. Het elektriciteitsnetwerk speelt daar ook een belangrijke rol in. Als je veel energie opwekt moet je het ook kunnen verdelen.’ Taco illustreert aan de hand van ingetekende kaarten hoe de kansen van Zonne-energie ruimtelijk gezien in West-Brabant vorm kunnen krijgen. Zijn presentatie dient als opwarmer voor de rest van de middag.

Kansen benoemen en verzilveren
Voor het atelier zijn de aanwezigen verdeeld over drie werkgroepen – infrastructuur, grootschalig opwekken en kleinschalig opwekken – die elk bestaan uit ongeveer  deelnemers. Zij worden in de eerste werksessie uitgedaagd de kansen op de kaart van West-Brabant te verkennen, aan te vullen en uiteindelijk twee projecten te selecteren. Zij doen dit onder begeleiding van een gespreksleider en een tekenaar die het landschap intekent. Na een korte pauze komen de werkgroepen opnieuw bij elkaar om kansen te verzilveren en zaadjes te planten. Zij werken de kansrijkheid van de geselecteerde projecten uit voor de korte en middellange termijn. Wat moet er gebeuren om deze kans te grijpen? Wie zijn betrokken, doen wat en wanneer? Hoe zit het met wet- en regelgeving? En in hoeverre dragen de projectplannen bij aan een energieneutrale energievoorziening in West-Brabant?’

Terugkoppeling
De werkgroep ‘Zonne-energie en infrastructuur’ kijkt naar snelwegen, hoogspanning, opslag en het maatwerk dat nodig is als grootschalige projecten samenvallen met aanpassingen in de infrastructuur. Alex Kamst van Rijkswaterstaat koppelt de resultaten terug. Hun benaderingswijze is heel lokaal en benadrukt vooral de sociale meerwaarde. Hoe kun je elkaar beter vinden? En wat kan bijvoorbeeld Rijkswaterstaat specifiek betekenen voor lokale initiatieven?

De werkgroep ‘Grootschalig inpassing van zonne-energie’ bekijkt de gebieden waar grootschalige projecten mogelijk zijn. Derk Heuting, die de dag opende, knipt met zijn team de grote ‘agrarische’ vlek op de eerste kaart in drie stukken. Ze schuiven verder op naar het Noorden (de Zuidelijke Waterlinie) waar forten eventueel als batterijen kunnen fungeren. Een van de bekkens (600 hectare) aan de Oostkant is een grote energiemogelijkheid. Op de wateropgave van de Zuidkant kunnen zonnepanelen drijven. Ook de leidingstraat benoemen zij als kans om (flexibel) vol te
leggen met zonnepanelen.

De werkgroep ‘Kleinschalige inpassing van zonne-energie’ bekijkt de mogelijkheden van zonnepanelen (en -folies) op daken, bedrijventerreinen, aan randen van dorpen, in spaarbekkens etc. Het gemêleerde gezelschap is optimistisch over de drie projecten die zij hebben uitgewerkt. Ze verwachten er de komende jaren veel meters mee te maken en er iets mee weg te zetten dat gemakkelijk te kopiëren is.

Kansenkaarten

Presentaties


Fotogalerij